สุขอนามัยสำหรับผู้หญิง 101
ตรงกันข้ามกับที่หลายคนเข้าใจ การดูแลความสะอาดบริเวณอวัยวะเพศหญิงนั้นง่ายและไม่ซับซ้อน ช่องคลอดมีระบบทำความสะอาดตัวเอง ไม่จำเป็นต้องใช้ผลิตภัณฑ์ราคาแพงใดๆ เพื่อทำความสะอาดภายในเลย
มีตลาดขนาดใหญ่ที่ขายผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดช่องคลอดที่ไม่จำเป็นแก่ผู้หญิง สิ่งนี้ไม่เพียงส่งผลเสียต่อจิตใจ—ทำให้ผู้หญิงเชื่อว่าช่องคลอดไม่สะอาดโดยธรรมชาติ—แต่ยังส่งผลเสียต่อร่างกายได้ด้วย
การดูแลทั่วไปเกี่ยวกับอวัยวะเพศควรทำความสะอาดเพียงภายนอกเท่านั้น ล้างด้วยน้ำและสบู่อ่อนโยนก็เพียงพอแล้ว ลองนึกถึงส่วนที่สัมผัสกับกางเกงในของคุณ—แค่นั้นก็เพียงพอแล้วค่ะ
ความเชื่อผิดๆ เกี่ยวกับการปัสสาวะ
หลายคนยังคิดว่าผู้หญิงปัสสาวะออกมาทางช่องคลอด แต่จริงๆ แล้วปัสสาวะผ่านรูเปิดท่อปัสสาวะซึ่งอยู่เหนือช่องคลอดขึ้นไป ช่องเปิดนี้มีขนาดเล็กมากและมองเห็นได้ยาก ทำให้เกิดความเข้าใจผิดว่าปัสสาวะออกมาทางช่องคลอด
ความเชื่อนี้ยังช่วยสร้างภาพว่าช่องคลอดและปากช่องคลอดนั้นสกปรก มีผลิตภัณฑ์มากมายที่อ้างว่าสามารถทำความสะอาดหรือทำให้ช่องคลอดหอมสดชื่น ซึ่งล้วนเกิดจากความเข้าใจผิดนี้ ทั้งที่จริงๆ ช่องคลอดมี “กลิ่นเฉพาะตัว” ซึ่งไม่ได้กลิ่นเหมือนดอกกุหลาบหรือลาเวนเดอร์ แต่อย่างใด หากคุณสังเกตว่ามีกลิ่นคาวปลาแรงผิดปกติ อาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อ ควรปรึกษาสูตินรีแพทย์ สิ่งสำคัญคือผู้หญิงควรสังเกตกิจวัตรและกลิ่นธรรมชาติของตัวเองเพื่อรับรู้หากเกิดความผิดปกติ
ช่องคลอดถูกปิดกั้นจากโลกภายนอก มีไมโครไบโอมของตนเอง หรือที่เรียกว่าพืชจุลินทรีย์ในช่องคลอด ซึ่งช่วยปกป้องมดลูกและรักษาสมดุลค่า pH ให้เป็นกรดเล็กน้อย การใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดภายในจะรบกวนสมดุลนี้ได้ง่าย
ผลิตภัณฑ์สุขอนามัยสำหรับผู้หญิง
มีผลิตภัณฑ์มากมายสำหรับรองรับประจำเดือน ซึ่งบางชนิดใช้ภายใน เช่น ผ้าอนามัยแบบสอดหรือถ้วยอนามัย ก่อนเลือกใช้ควรคำนึงถึงความสะดวกและสุขภาพที่เหมาะสมสำหรับตัวเอง คุณจะเลือก ตัวเลือกที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากที่สุด ได้อย่างไร? รู้จัก อาการ TSS (Toxic Shock Syndrome) หรือยัง? ปฏิบัติอย่างไรเกี่ยวกับ สุขอนามัยรอบเดือนที่เหมาะสม? สามารถอ่านข้อมูลเหล่านี้เพิ่มเติมจากลิงก์ที่สนใจได้เลยค่ะ
เคล็ดลับสุขอนามัยประจำเดือนขั้นพื้นฐานที่ควรจำมีดังนี้:
- ล้างมือ ก่อนและหลังใส่ผลิตภัณฑ์อนามัย เพื่อป้องกันสิ่งสกปรกหรือเชื้อโรคเข้าสู่ช่องคลอดจนเกิดการติดเชื้อ
- เปลี่ยนผ้าอนามัยหรือถ้วยอนามัยตามคำแนะนำ หรือผ้าอนามัยแบบสอด ส่วนใหญ่ควรเปลี่ยนทุก 6-8 ชั่วโมง ส่วนถ้วยอนามัยล้างด้วยน้ำสะอาดตามที่กำหนด
การอาบน้ำ
ความสม่ำเสมอเป็นกุญแจสำคัญในการล้างตัวเองและบริเวณอวัยวะเพศ แม้จะฟังดูง่าย แต่ความเข้าใจผิดทำให้หลายคนคิดว่าต้องทำมากกว่านี้เพื่อให้สะอาดอย่างเหมาะสม
อวัยวะเพศหญิงมีกลิ่นเฉพาะตัวของตัวเอง การอาบน้ำหรืออาบแค่ฝักบัวก็เพียงพอสำหรับขจัดกลิ่นเหงื่อที่สะสมในแต่ละวัน ใส่ใจทำความสะอาดต้นขาด้านใน ปากช่องคลอด (ควรล้างระหว่างรอยพับต่างๆ) และร่องก้น ล้างทวารหนักอย่างอ่อนโยน ระวังล้างจากหน้าไปหลังเพื่อป้องกันเชื้อโรคจากทวารหนักเข้าสู่ปากช่องคลอด
ควรใช้สบู่อ่อนโยนที่ปราศจากสารก่อภูมิแพ้และล้างด้วยมือ ไม่ควรใช้ใยขัดตัวหรือฟองน้ำที่มีความหยาบ เพราะจะทำให้ระคายเคือง สำหรับอวัยวะภายในร่างกายที่เปิดสู่ภายนอก ธรรมชาติออกแบบมาอย่างชาญฉลาดให้ทำความสะอาดตัวเองได้อยู่แล้ว เช่น น้ำตาช่วยล้างตา น้ำมูกช่วยกรองสิ่งแปลกปลอมออกจากจมูก การขับถ่าย และช่องคลอดที่มีตกขาวเพื่อทำความสะอาดตัวเอง
มารยาทในการใช้ห้องน้ำ
ความเรียบง่ายคือหัวใจ ล้างมือก่อนและหลัง ใช้กระดาษเช็ดจากหน้าไปหลัง ตรวจสอบให้แน่ใจว่าฝารองนั่งสะอาด หรือใช้แผ่นรองพิเศษ บางคนเลือกใช้ “ผ้าเช็ดทำความสะอาดสำหรับผู้หญิง” ที่มีขายตามร้านขายยา ในบางโอกาสก็ช่วยให้สดชื่นขึ้นได้ หรือใช้ทิชชู่เปียกสำหรับเด็กก็ได้เช่นกัน แต่ควรหลีกเลี่ยงผ้าเช็ดที่มีกลิ่นหอม สี หรือมีสารต้านแบคทีเรีย รวมถึงสเปรย์ดับกลิ่นและแผ่นรองกางเกงในแบบมีกลิ่น หลีกเลี่ยงที่สุดค่ะ
ทิชชู่เปียกเหมาะสำหรับใช้ตอนเดินทางหรือเมื่อไม่มีน้ำ แต่ไม่สามารถทดแทนการอาบน้ำได้ และไม่ควรใช้แทนเด็ดขาด
กางเกงใน
กางเกงในมีบทบาทสำคัญในการรักษาช่องคลอดให้สะอาดและสุขภาพดี ข้อควรปฏิบัติพื้นฐานคือ:
เปลี่ยนกางเกงในทุกวันและซักด้วยน้ำยาซักผ้าอ่อนโยน หลีกเลี่ยงน้ำยาปรับผ้านุ่มหรือน้ำยาซักผ้าที่มีกลิ่นหอมแรง เพราะอาจส่งผลเสียต่อสมดุลจุลินทรีย์ในช่องคลอด
เลือกผ้าที่โปร่งสบายจากวัสดุธรรมชาติ เช่น ผ้าฝ้ายหรือผ้าไผ่ กรณีต้องการใส่ผ้าใยสังเคราะห์ควรใส่เป็นครั้งคราว ไม่ควรใส่ติดต่อกันนานเกินไป เพราะเสี่ยงต่อการติดเชื้อราในช่องคลอดหรือทางเดินปัสสาวะ
ตรวจสอบให้แน่ใจว่ากางเกงในพอดีตัว ไม่คับหรือรัดเกินไป เพราะอาจเสียดสี และหากมีเชื้อโรคสะสมอยู่ อาจทำให้เกิดการติดเชื้อราในช่องคลอดหรือทางเดินปัสสาวะ
ไม่ใส่กางเกงในดีไหม?
ไม่ใส่กางเกงในก็มีข้อดี ช่วยให้ลมถ่ายเท ไม่อับชื้น ไม่สะสมกลิ่น แต่หากเลือกไม่ใส่ กฎสุขอนามัยที่เคยปฏิบัติกับกางเกงในควรนำไปใช้กับเสื้อผ้าชั้นนอกแทนด้วย
อีกประการหนึ่ง ขณะใส่กระโปรงหรือเดรส ควรระวังไม่ให้บริเวณอวัยวะเพศสัมผัสกับสิ่งสกปรก เช่น ม้านั่งในสวน พื้นในที่สาธารณะ หรือเบาะในระบบขนส่งสาธารณะโดยตรง
การไม่ใส่กางเกงในขณะนอนถือเป็นเรื่องที่แนะนำมาก เช่นเดียวกับการถอดบราก่อนนอน การไม่ใส่กางเกงในตอนนอนจะช่วยให้ส่วนอวัยวะเพศผ่อนคลาย ไม่รัด หากไม่ถนัดนอนเปลือย ควรเลือกเสื้อผ้าหรือชุดนอนที่ทำด้วยผ้าธรรมชาติและโปร่งสบายแทน
สุขอนามัยทางเพศ
สุขอนามัยทางเพศเป็นกุญแจสำคัญหนึ่งของช่องคลอดที่แข็งแรง แม้จะมีอีกหลายปัจจัยที่ช่วยเติมเต็มความสุขทางเพศ แต่เรื่องสุขอนามัยเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญ ปัจจัยที่สำคัญที่สุดของสุขอนามัยทางเพศ คือ การปกป้องตนเองจากโรคติดต่อและการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ (UTI) การใช้ วิธีการคุมกำเนิดแบบกั้น ไม่ว่าจะเป็นถุงยางผู้ชายหรือถุงยางผู้หญิงเป็นวิธีที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพสูงสุดในการป้องกันความเสี่ยงการติดและแพร่เชื้อโรค
เพื่อป้องกันการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ ควรปัสสาวะหลังมีเพศสัมพันธ์ โดยเร็ว เพื่อขจัดเชื้อโรคที่อาจเข้าไปในท่อปัสสาวะระหว่างมีเพศสัมพันธ์
บางคนชอบ มีเพศสัมพันธ์ทางทวารหนัก ก็ควรรู้กติกาด้านสุขอนามัยเสมอ ของใดก็ตามที่เข้าไปในทวารหนัก เช่น อวัยวะเพศ นิ้วมือ ของเล่น ควรล้างทำความสะอาดก่อนนำมาใช้กับช่องคลอด เพราะเชื้อโรคจากทวารหนักอาจทำให้ช่องคลอดติดเชื้อได้ และอย่าลืมใช้เจลหล่อลื่นเสมอเพราะทวารหนักไม่มีน้ำหล่อลื่นตามธรรมชาติ หากกังวลเรื่องสิ่งสกปรกในลำไส้ ก็สบายใจได้ว่าส่วนใหญ่อยู่ในลำไส้ใหญ่ ไม่ค่อยค้างใต้ทวารหนัก คุณสามารถล้างบริเวณรอบๆ หรือใช้การสวนล้างเบาๆ หากกังวลใจ
หากต้องการอ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับการป้องกันตัวเองขณะมีเพศสัมพันธ์ อ่านบทความของเรา ได้ที่นี่
อาหารและไลฟ์สไตล์
สุดท้าย สุขอนามัยที่ดีสำหรับผู้หญิง ต้องอาศัยไลฟ์สไตล์ที่ดีต่อสุขภาพ เช่นเดียวกับร่างกายส่วนอื่นๆ สุขภาพของช่องคลอดถูกกำหนดด้วยอาหารที่ทาน ปริมาณน้ำที่ดื่ม พฤติกรรมการนอนหลับ และการออกกำลังกาย ดังนั้น ถ้าอยากมีสุขภาพแข็งแรงทั้งตัวและช่องคลอด ควรเลือกอาหารที่มีคุณค่าสูง ดื่มน้ำให้พอเพียง ปิดหน้าจอก่อนนอนหลายชั่วโมงเพื่อเลี่ยงแสงสีฟ้าที่รบกวนการหลับ และออกกำลังกายอย่างน้อยสัปดาห์ละหลายครั้งค่ะ!
คุณสามารถติดตามประจำเดือนได้กับ WomanLog ดาวน์โหลดได้แล้วตอนนี้:
