Η Διάρκεια του Εμμηνορροϊκού Κύκλου
Υπάρχει μεγάλη μεταβλητότητα στον εμμηνορροϊκό κύκλο. Ο μέσος κύκλος διαρκεί 28 ημέρες, αλλά οποιαδήποτε διάρκεια από 21 έως 35 ημέρες θεωρείται φυσιολογική. Η καταγραφή των κύκλων σου μπορεί να σε βοηθήσει να κατανοήσεις τι είναι φυσιολογικό για εσένα. Αυτό θα σε βοηθήσει επίσης να εντοπίσεις ανωμαλίες, όπως καθυστέρηση ή έλλειψη περιόδου, ή αιμορραγία εκτός περιόδου.
Το τι θεωρείται φυσιολογικός εμμηνορροϊκός κύκλος μπορεί να διαφέρει σημαντικά από άτομο σε άτομο, όπως και ο κύκλος κάθε γυναίκας μπορεί να διαφέρει από μήνα σε μήνα. Οι ανωμαλίες στον εμμηνορροϊκό κύκλο είναι συχνές και, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν αποτελούν αιτία ανησυχίας. Ωστόσο, κάποιες φορές αποτελούν ένδειξη για προβλήματα υγείας ή σημαντικές αλλαγές στη ζωή, όπως η εγκυμοσύνη ή η έναρξη της εμμηνόπαυσης.
Ο εμμηνορροϊκός κύκλος είναι μια σειρά φυσικών αλλαγών, καθοδηγούμενων από ορμόνες που προετοιμάζουν το σώμα της γυναίκας για μια πιθανή εγκυμοσύνη—την ανάπτυξη και απελευθέρωση ενός ωαρίου και την πάχυνση του ενδομητρίου για παροχή θρεπτικών στοιχείων στο ωάριο, αν γονιμοποιηθεί. Εάν πραγματοποιηθεί ωορρηξία και το ωάριο δεν γονιμοποιηθεί, το ενδομήτριο αποβάλλεται από τον κόλπο ως εμμηνορροϊκή ροή, που διαρκεί κατά μέσο όρο δύο έως επτά ημέρες.
Η διάρκεια του εμμηνορροϊκού κύκλου υπολογίζεται από την πρώτη ημέρα της εμμηνορροϊκής ροής μέχρι την πρώτη ημέρα της επόμενης περιόδου. Αν και οι 28 ημέρες θεωρούνται μέσος όρος, ένας κύκλος 21 έως 35 ημερών θεωρείται εντός φυσιολογικών ορίων.
Είναι φυσιολογικό για νεαρές γυναίκες να έχουν ακανόνιστους κύκλους όταν ξεκινούν την εμμηνόρροια. Πολλές γυναίκες παρατηρούν ότι οι κύκλοι τους σταθεροποιούνται εντός δύο ετών, αλλά κάποιες έχουν ακανόνιστη περίοδο για όλη τους τη ζωή. Είναι ασυνήθιστο οι γυναίκες να βιώνουν διαφορά μεγαλύτερη των 4 ημερών μεταξύ του κοντύτερου και μακρύτερου κύκλου τους, αλλά διαφορά μέχρι 8 ημέρες ακόμα θεωρείται κανονική. Διακυμάνσεις 8-20 ημερών μεταξύ κοντύτερου και μακρύτερου κύκλου θεωρούνται ακανόνιστες, αλλά όχι παθολογικές. Διαφορές 21 ημερών ή περισσότερο θεωρούνται πολύ ακανόνιστες.
Λόγοι ανησυχίας: αν η αιμορραγία διαρκεί πάνω από επτά ημέρες, αν η αίμορραγία είναι βαρύτερη από το συνηθισμένο, αν υπάρχει αιμορραγία ανάμεσα σε δύο περιόδους, αν οι τακτικές περίοδοι γίνουν ξαφνικά ακανόνιστες, αν δεν είσαι έγκυος αλλά η περίοδός σου σταματήσει πάνω από 90 ημέρες, αν εμφανίσεις έντονο πόνο κατά την περίοδο, αν νιώσεις ξαφνικά αδιαθεσία και πυρετό μετά τη χρήση ταμπόν.
Εάν ο κύκλος σου δεν εμπίπτει στο φυσιολογικό εύρος ή αν η διάρκεια του κύκλου σου είναι ασταθής και μεταβλητή, συζήτησε με τη γυναικολόγο σου.
Οι τέσσερις φάσεις ενός φυσιολογικού κύκλου
Η φυσιολογική εμμηνόρροια ονομάζεται ευμηνόρροια. Η πρώτη φάση είναι η εμμηνορροϊκή φάση, όπου το σώμα αποβάλλει το θρεπτικό ενδομήτριο που δημιουργήθηκε στον προηγούμενο κύκλο.
Η επόμενη φάση είναι η προωορρηκτική ή θυλακική φάση, που διαρκεί από την έναρξη της περιόδου μέχρι την ωορρηξία. Στην αρχή του κύκλου αυξάνονται δύο ορμόνες: η ωοθυλακιοτρόπος ορμόνη (FSH) και η ωχρινοτρόπος ορμόνη (LH). Η FSH διεγείρει την ανάπτυξη 10–20 ωοθυλακίων (θυλάκων με ωάρια). Γύρω στην πέμπτη ημέρα η LH τα ωριμάζει και τα κάνει να παράγουν οιστρογόνα. Μέσω της αλληλεπίδρασης LH και οιστρογόνων τα ωοθυλάκια συνεχίζουν να ωριμάζουν. Μέχρι την όγδοη ημέρα ένα θυλάκιο επικρατεί και τα υπόλοιπα υποχωρούν. Τα οιστρογόνα προκαλούν επίσης τη δημιουργία νέου ενδομητρίου. Η θηλακική φάση ολοκληρώνεται γύρω στη δέκατη τρίτη ημέρα.
Ακολουθεί η ωοθυλακιορρηκτική φάση. Η κορύφωση των οιστρογόνων προκαλεί έκρηξη LH, που με τη σειρά της πυροδοτεί την ωορρηξία εντός 24-48 ωρών. Το απελευθερωμένο ωάριο παραμένει βιώσιμο για μία ημέρα, ενώ τα σπερματοζωάρια για τρεις με τέσσερις ημέρες. Εάν ο κύκλος είναι σταθερός και το σώμα λειτουργεί φυσιολογικά, τότε αυτό είναι το γόνιμο παράθυρο κατά το οποίο μια γυναίκα μπορεί να μείνει έγκυος.
Η τελική φάση του κύκλου είναι η ωχρινική φάση. Σε αυτή τη φάση τα διεγερμένα ωοθυλάκια έχουν απορροφηθεί από το σώμα και τα οιστρογόνα μειώνονται. Το κυρίαρχο ωοθυλάκιο που απελευθέρωσε το ωάριό του γίνεται πλέον ωχρό σωμάτιο και παράγει μια άλλη ορμόνη—την προγεστερόνη. Η προγεστερόνη συμβάλλει στην «τροφοδότηση» και διατήρηση του ενδομητρίου σε περίπτωση που το ωάριο γονιμοποιηθεί και εμφυτευθεί στο τοίχωμα της μήτρας. Αν δεν συμβεί αυτό, το ενδομήτριο αποβάλλεται κι ο κύκλος ξεκινά ξανά από την αρχή.
Όταν ο κύκλος είναι πολύ κοντός
Ένας συντομευμένος κύκλος (λιγότερο από 21 ημέρες) ονομάζεται πολυμηνόρροια. Ένας κοντός κύκλος μπορεί να οφείλεται σε συντόμευση είτε της θυλακικής (προωορρηκτικής) είτε της ωχρινικής (μεταωορρηκτικής) φάσης.
Η σύντομη θυλακική φάση ή η πρόωρη ωορρηξία είναι μία από τις πιο συχνές αιτίες υπογονιμότητας στις γυναίκες. Το στρες ή μια σημαντική αλλαγή στην καθημερινότητα, όπως γάμος, θάνατος, απώλεια ή αλλαγή εργασίας ή μετακόμιση, μπορεί να επηρεάσουν τον εμμηνορροϊκό κύκλο και συχνά προκαλούν τις ανωμαλίες που βιώνουν οι γυναίκες.
Η πρόωρη ωορρηξία μπορεί να υποδηλώνει κακή ποιότητα ή λειτουργία ωαρίων ή ωοθυλακίων. Μεταξύ των πιθανών αιτιών είναι το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS)—μια ορμονική διαταραχή που προκαλεί τις ωοθήκες να αναπτύσσουν συσσωρεύσεις υγρού (θυλάκια) και να μην απελευθερώνουν τακτικά ωάρια, η υπερπρολακτιναιμία—περίσσεια της ορμόνης προλακτίνης στον οργανισμό, ένα ινομύωμα ή καλοήθης όγκος, μια ανωμαλία ωοθηκών ή μια διαταραχή του υποθαλαμο-υποφυσιακού άξονα (όπου παράγονται οι ορμόνες του κύκλου).
Κάποιες φορές η ωχρινική φάση είναι πολύ σύντομη για να ολοκληρωθεί η γονιμοποίηση και η εμφύτευση. Η ωχρινική ανεπάρκεια μπορεί να προκληθεί από έλλειψη προγεστερόνης. Η προγεστερόνη είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη πλούσιου σε θρεπτικά στοιχεία ενδομητρίου, που επιτρέπει τη σωστή εμφύτευση, η οποία συνήθως γίνεται μεταξύ 6ης και 10ης ημέρας μετά τη γονιμοποίηση. Εάν η ωχρινική φάση διαρκεί ελάχιστα, το ωάριο δεν προλαβαίνει να φτάσει και να εμφυτευτεί στη μήτρα πριν ξεκινήσει ο επόμενος κύκλος.
Τα ορμονικά αντισυλληπτικά μπορούν να βοηθήσουν στην επιμήκυνση της ωχρινικής φάσης, ωστόσο σταματούν και την ωορρηξία. Αυτό σημαίνει ότι δεν βοηθούν όσες προσπαθούν να μείνουν έγκυες. Ωστόσο, η γιατρός μπορεί να συστήσει άλλα φάρμακα σε γυναίκες με σύντομη ωχρινική φάση που προσπαθούν να συλλάβουν.
Άλλοι πιθανοί λόγοι για κοντύτερο εμμηνορροϊκό κύκλο:
- Φυσιολογικές ορμονικές αλλαγές σχετικές με εφηβεία ή εμμηνόπαυση.
- Ενδομητρίωση—όταν ενδομητρικός ιστός αναπτύσσεται εκτός μήτρας. Η ενδομητρίωση είναι συχνά επώδυνη και μπορεί να προκαλέσει ανωμαλίες στον κύκλο, όπως κοντούς κύκλους ή αιμορραγία ανάμεσα σε περιόδους.
- Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα—γονόρροια και χλαμύδια μπορούν να μειώσουν τη διάρκεια του κύκλου και να προκαλέσουν επίσης ασυνήθιστη αιμορραγία μεταξύ περιόδων.
Όταν ο κύκλος είναι πολύ μακρύς
Αραιές περίοδοι και/ή πολύ ελαφριά αιμορραγία ονομάζονται ολιγομηνόρροια. Ορισμένη μεταβλητότητα στη ροή θεωρείται φυσιολογική, αλλά μια γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας που μένει τακτικά πάνω από 35 ημέρες χωρίς περίοδο μπορεί να διαγνωσθεί με ολιγομηνόρροια.
Η ολιγομηνόρροια είναι συχνά παρενέργεια ορμονικής αντισύλληψης. Πολλές γυναίκες εμφανίζουν ολοένα και ελαφρύτερες περιόδους για τρεις έως έξι μήνες μετά την έναρξη αντισυλληπτικών. Κάποιες φορές σταματά εντελώς η περίοδος. Ισχύει και το αντίστροφο—αν μόλις σταμάτησες τα αντισυλληπτικά ή αφαίρεσες το σπιράλ, ο κύκλος ίσως είναι μακρύτερος για κάποιους μήνες.
Άλλες αιτίες περιλαμβάνουν τη φυσιολογική προσαρμογή στην εφηβεία και περιεμμηνόπαυση, έντονη άσκηση, παχυσαρκία, διατροφικές διαταραχές, όπως νευρική ανορεξία και βουλιμία, διαβήτη ή διαταραχές του θυρεοειδούς, καθώς και το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS).
Αν πρόσφατα δεν έχεις γεννήσει, δεν θηλάζεις και δεν έχεις σταματήσει πρόσφατα ορμονικά αντισυλληπτικά, αλλά ο κύκλος σου εξακολουθεί να διαρκεί πάνω από 35–40 ημέρες, συμβουλέψου τη γυναικολόγο σου ώστε να αποκλειστούν σοβαρότερα υποκείμενα νοσήματα. Θυμήσου ότι η σωματική και ψυχική σου υγεία επηρεάζει τον εμμηνορροϊκό κύκλο—η φροντίδα του εαυτού σου είναι η καλύτερη στρατηγική πρόληψης για την αντιμετώπιση ακανόνιστων κύκλων.
Μπορείς να καταγράφεις τον κύκλο σου με το WomanLog. Κατέβασε το WomanLog τώρα:
